Zdrowie zaczyna się od profilaktyki

Profilaktyka na co dzień

Szczepienia ochronne i regularne badania to najprostszy sposób, by zapobiegać chorobom, zamiast je leczyć. Sprawdź, co warto zrobić dla siebie i bliskich.

Dlaczego to takie ważne?

💉

Szczepienia chronią

Zapobiegają groźnym chorobom zakaźnym i ich powikłaniom. Gdy zaszczepionych jest dużo, chronimy też osoby, które same nie mogą się szczepić.

🩺

Badania wykrywają wcześnie

Wiele chorób, jak nadciśnienie, cukrzyca czy nowotwory, długo nie daje objawów. Regularne badania pozwalają je zauważyć na początku.

🌱

Małe nawyki, duży efekt

Ruch, zdrowa dieta, sen, higiena i rzucenie palenia wzmacniają organizm. Profilaktyka to styl życia, nie jednorazowa wizyta.

Kalendarz szczepień

Wybierz grupę wiekową. Szczepienia obowiązkowe są bezpłatne i wynikają z Programu Szczepień Ochronnych.

obowiązkowe

Gruźlica (BCG)

Noworodki i niemowlęta

Podawana w pierwszej dobie życia. Chroni przed ciężkimi postaciami gruźlicy u najmłodszych.

obowiązkowe

Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Noworodki i niemowlęta

Seria dawek rozpoczynana zaraz po urodzeniu. Zapobiega przewlekłemu zakażeniu wątroby.

obowiązkowe

Błonica, tężec, krztusiec (DTP)

Noworodki i niemowlęta

Szczepienie podstawowe w pierwszym roku życia, potem dawki przypominające u dzieci i młodzieży.

obowiązkowe

Poliomyelitis (polio)

Noworodki i niemowlęta

Chroni przed chorobą, która może prowadzić do porażeń. Dzięki szczepieniom jest w Europie niemal wyeliminowana.

obowiązkowe

Haemophilus influenzae typu b (Hib)

Noworodki i niemowlęta

Chroni przed groźnym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i innymi ciężkimi zakażeniami u małych dzieci.

obowiązkowe

Pneumokoki

Noworodki i niemowlęta

Zapobiega zapaleniu płuc, opon mózgowych i posocznicy wywoływanym przez pneumokoki.

obowiązkowe

Odra, świnka, różyczka (MMR)

Dzieci i młodzież

Dwie dawki w dzieciństwie. Wysoki odsetek zaszczepionych chroni także osoby, które nie mogą się szczepić.

zalecane

Wirus HPV

Dzieci i młodzież

Szczepienie nastolatków chroni przed zakażeniami wirusem brodawczaka ludzkiego, który może powodować raka szyjki macicy.

zalecane

Tężec (dawka przypominająca)

Dorośli

Odporność z dzieciństwa z czasem słabnie, dlatego dorośli powinni przyjmować dawkę przypominającą co około 10 lat.

zalecane

Grypa sezonowa

Dorośli

Szczepienie co roku przed sezonem jesienno-zimowym. Szczególnie ważne dla seniorów, kobiet w ciąży i osób przewlekle chorych.

zalecane

COVID-19

Dorośli

Zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby. Aktualne zalecenia zależą od wieku i stanu zdrowia.

zalecane

Kleszczowe zapalenie mózgu

Dorośli

Polecane osobom spędzającym dużo czasu w lasach, na działkach i w terenach, gdzie występują kleszcze.

zalecane

Półpasiec

Seniorzy

Szczepienie rozważane po 50. roku życia. Zmniejsza ryzyko półpaśca i bolesnych powikłań nerwowych.

zalecane

Pneumokoki u dorosłych

Seniorzy

Zalecane osobom starszym i z chorobami przewlekłymi, aby zmniejszyć ryzyko zapalenia płuc.

Badania profilaktyczne

Częstotliwość badań może się różnić w zależności od wieku i stanu zdrowia. Zawsze skonsultuj ją z lekarzem.

Pomiar ciśnienia tętniczego

Dla kogo: Dorośli

Jak często: Co najmniej raz w roku

Nadciśnienie długo nie daje objawów, a zwiększa ryzyko zawału i udaru.

Morfologia krwi

Dla kogo: Dorośli

Jak często: Raz w roku

Podstawowe badanie, które pokazuje m.in. anemię i stany zapalne.

Poziom cukru we krwi (glukoza)

Dla kogo: Dorośli

Jak często: Raz w roku lub według zaleceń lekarza

Pozwala wcześnie wykryć cukrzycę i stan przedcukrzycowy.

Lipidogram (cholesterol)

Dla kogo: Dorośli

Jak często: Co kilka lat, częściej przy czynnikach ryzyka

Pomaga ocenić ryzyko chorób serca i naczyń.

Cytologia

Dla kogo: Kobiety 25–64 lata

Jak często: Co 3 lata (program NFZ)

Wykrywa zmiany szyjki macicy, zanim rozwinie się nowotwór.

Mammografia

Dla kogo: Kobiety 45–74 lata

Jak często: Co 2 lata (program NFZ)

Pozwala wykryć raka piersi na wczesnym, dobrze uleczalnym etapie.

Samobadanie piersi

Dla kogo: Kobiety

Jak często: Raz w miesiącu

Szybko zauważysz każdą zmianę i będziesz wiedzieć, kiedy iść do lekarza.

Samobadanie jąder

Dla kogo: Mężczyźni

Jak często: Raz w miesiącu

Prosty nawyk, który pomaga wcześnie wykryć nieprawidłowości.

Kolonoskopia przesiewowa

Dla kogo: Od 50. roku życia

Jak często: Według programu i zaleceń lekarza

Wykrywa polipy i raka jelita grubego, często zanim pojawią się objawy.

Kontrola u stomatologa

Dla kogo: Wszyscy

Jak często: Co 6 miesięcy

Chroni przed próchnicą i chorobami dziąseł, które wpływają na całe zdrowie.

Badanie wzroku

Dla kogo: Wszyscy

Jak często: Co 1–2 lata

Wady wzroku u dzieci i młodzieży bywają niezauważone, a wpływają na naukę.

Kontrola znamion skórnych

Dla kogo: Dorośli

Jak często: Raz w roku

Pozwala wcześnie zauważyć niepokojące zmiany, np. czerniaka.

Bilanse zdrowia

Dla kogo: Dzieci i młodzież

Jak często: Zgodnie z kalendarzem bilansów

Regularne kontrole rozwoju u lekarza w określonych latach życia.

Mity i fakty

✗ Szczepionki osłabiają odporność.

✓ Szczepionki uczą układ odpornościowy rozpoznawać zarazki bez ryzyka ciężkiej choroby. Odporność wzmacniają, a nie osłabiają.

✗ Skoro czuję się dobrze, nie muszę się badać.

✓ Wiele chorób, np. nadciśnienie, cukrzyca czy nowotwory, na początku nie daje objawów. Badania profilaktyczne wykrywają je wcześnie.

✗ Choroby, przeciw którym szczepimy, już nie występują.

✓ Dzięki szczepieniom są rzadkie, ale nie zniknęły. Gdy spada liczba zaszczepionych, choroby takie jak odra wracają.

✗ Szczepienie przeciw grypie wywołuje grypę.

✓ Szczepionki przeciw grypie nie zawierają żywych, groźnych wirusów. Po szczepieniu mogą wystąpić lekkie, krótkie objawy, ale to nie jest grypa.

✗ Badania profilaktyczne to strata czasu.

✓ Wykrycie choroby na wczesnym etapie zwykle oznacza prostsze leczenie i lepsze rokowania, a często także niższe koszty.

Sprawdź swoją wiedzę

Quiz rozwiązano już 1 razy. Średni wynik to 14%.

Masz pytanie?

Napisz, a pytanie zapisze się w bazie. Strona nie zastępuje porady lekarza.